Kutadgu Bilig-Yusuf Has Hacib

Türk İslam Tarihi ve Kültürü Açısından En Önemli Eserlerden; Kutadgu Bilig

Kutadgu Bilig Eserinin Anlamı Nedir?

Kutadgu Bilig eserinin anlamı Mutluluk Veren Bilgi ya da Devlet Olma Bilgisi anlamına gelmektedir.

Kutadgu Bilig Kitabının Yazarı Kimdir?

Mutluluk Veren Bilgi anlamına gelen Kutadgu Bilig eserinin yazarı 1017 yılında doğan Balasagun’da doğan ve 1077 tarihinde Kaşgar’da ölen Karahanlı Uygur Türklerinden Yusuf Has Hacib’dir.

Kutadgu Bilig’in bu bakımdan aslının nasıl bir alfabe ile yazıldığı tam olarak bilinmiyor. Kutadgu Bilig yazı bakımından iki türlü alfabe ile yazılmıştır. Kutadgu Bilig’in Karahanlı Türkçesi eserlerinin bir kısmı Uygur alfabesiyle bir kısmı da Arap alfabesiyle yazılmıştır.

Yusuf Has Hacib’in Kutadgu Bilig Eserinin Özellikleri:

Kutadgu Bilig eseri mesnevi tarzda ve aruz vezni ile yazılmıştır.

Kutadgu Bilig bir siyasetname olup; siyasetname türüne Türk edebiyatındaki ilk siyasetnamedir.

Kutadgu Bilig eseri Karahanlı Türkçesi ile yazılmıştır.

Kutadgu Bilig eserinin mazım birimi beyit olup redif ve kafiye kullanılmıştır.

Kutadgu Bilig eseri Türklerin İslamiyet’i kabul ettikten sonra bilinen ilk yazılı eserdir.

Kutadgu Bilig eseri allegorik ve didaktik bir eserdir.

Kutadgu Bilig eseri ayrıca ansiklopedik bilgiler içeren bir eserdir.

Kutadgu Bilig eserinin tamamlanması 18 ay sürmüştür.

Kutadgu Bilig esrinde; Anlatılmak istenenler 4 sembolik kişilik üzerinden anlatılmıştır. Bunlar; Kün Togdı (hükümdar, kanun, adalet); Ay Toldı (Mutluluk, saadet); Odgurmış (akıbet, hayatın sonu); Ögdülmiş (Akıl, zeka)

Kutadgu Bilig 6645 beyitten oluşmakta olup manzum bir eserdir.

Yusuf Has Hacib’in Kutadgu Bilig eserinden alıntılar:

Bayat atı birle sözüg başladım

Törütgen igidgen keçirgen idim

 

Kitab atı urdum kutadgu bilig

Kutadsu okıglıka tutsa elig

 

Sözüm sözledim men bitidim bitig

Sunup iki ajunnı tutgu elig

 

Bu kün togdı ilig bu kılkı birle

Yarudı ajunka kün ay teg yola

 

Kanı ol bu dünya nengin tirgüçi

Nengi birle yirde kodı barguçı

 

Kanı ol togardın batarga tegi

Yorıp il tutuglı bu dünya begi

 

Ölüm tuttı iltti bu somışlang

Sini mu kodur kör ay kılkı arıg

 

İdi yakşı aymış biliglig sözi

Uka bargıl emdi ay köngli yazı

 

Özüng yüdti munça bodun yekleri

Odung tur usal bolma saknu yon

 

Yula teg köyer sen bu kün ay ilig

Yarukluk adınka turur ay silig

 

Bu kün edgü bolsun tise sen kamug

Özüng edgü bolgıl ay ilde ulug

 

Bodun artasa anı begler tüzer

Kah artasa beg anı kim süzer

 

Negü tir eşitgil katı belgülüg

Kutı birle ilde çavıkmış külüg

 

Kiming birle devlet yaraşsa kelip

Başın kökke tegrür yokaru kılıp

 

Bitig ıdtı ilig öz elgin bitip

Negü sözledi erse körgil okıp

 

Tanrı adıyla söze başladım; üreten, besleyen, bağışlayan Tanrım!

Kitabın adını Kutadgu Bilig koydum, okuyana mutluluk versin, elinden tutsun.

Sözümü söyledim, ben kitabımı yazdım. Bu kitap uzanıp iki dünyayı tutacak bir eldir.

Bu Kün Togdı hükümdar bu tavrı ile güneş ve ay gibi doğarak dünyayı aydınlattı.

Bu dünya malını toplayan ve yerden aşağı giden hani?

Doğudan batıya kadar yürüyüp memleketler fetheden bu dünyanın beyi hani?

Ölüm bu saydıklarımı tutup götürdü, ey temiz huylu, seni mi bırakır?kutadgu-bilig-yusuf-has-hacib

Bilgili sözü pek güzel söylemiş. Ey gönlü âşık insan şimdi anlamaya çalış.

Bunca halkın yüklerini yüklendi; uyanık dur, gafil olma (diye) düşünerek yürüdü.

Bugün, ey hükümdar meşale gibi yanıyorsun! Ey temiz insan, parlaklık başkası içindir.

Eğer bugün herkes iyi olsun dersen, ey memleketin büyüğü, kendin iyi ol!

Halk bozulursa yoldan çıkarsa beyler düzene sokar, bey yoldan çıkarsa onu kim durultur?

Saadete ulaşmış, bu saadetiyle memlekette şöhret bulmuş ünlü insan ne der, işit!

Saadet kime gelip ona uyum sağlarsa, onu yukarı kaldırıp başını göğe ulaştırır.

Hükümdar kendi eliyle yazıp mektup gönderdi ve ne söylediyse okuyup gör.

2.5/5 (14)

Sizlere Daha İyi Hizmet Vermek İçin Lütfen Oylama Yapınız.

0 1 2 3 4 5

Sevebilirsin...

Yorumlarınızı Bekliyoruz. ☺